شاید قبلا اگر روحمان از آمدن کرونا خبر داشت اصلا گوشیهایمان را با خودمان به دورهمیها نمیبردیم. سرتا پا دوربین عکاسی و ضبط صوت میشدیم تا همه چهرهها و حرفهای عزیزانمان را ضبط کنیم.
«شب یلدا» و مساله پیچیدهای به نام کرونا/ شب یلدای اینستاگرامیها کجا برگزار میشود؟
«کرونا» مهمان ناخواندهای که قرار بود یکی دو روزه باشد به گفته پزشکان و متخصصان دست کم عید 1400 را هم با ما سپری خواهد کرد. حالا ما مردمی هستیم که بودن با کرونا را پذیرفتیم و سعی میکنیم همزمان که خودمان و اطرافیانمان را از گزند آن حفظ میکنیم، زندگی در کنار آن را هم یاد میگیریم.
حالا کرونا با ما به شب یلدا هم میآید. اولین شب زمستان و طولانیترین شب سال در فرهنگ و آداب و رسوم ما شب دید و بازدید خانوادگی و گپ و گفت تا سحر بود. شب بازدید از بزرگترهای فامیل و تازه کردن دیدارها. شب پیالههای انار دان کرده و گذران وقت با خشکبارهای سنتی و تفال به حافظ. اما مهمان ناخوانده این روزهای ما، خودش را به شب یلدا هم رساند تا یادآوری کند که باید یکسال از دور قدر شبنشینیهای یلدا را بدانیم. و برای اینکه یلدای دیگری را کنار عزیزانمان ببینیم امسال از دور برای یلدای سالهای بعد برنامه بریزیم.
اما یلدای امسال چه تغییراتی در تقویم خاطراتمان ثبت میکند؟
خاطرات دورهمیهایی که بهانه زندگی بود
تا همین سال پیش بزرگترها تلاش میکردند توی دورهمیهای مثل شب یلدا موبایلها را از جوانترها بگیرند تا این یک شب همه حواسشان به یکدیگر باشد و از همنشینی با دوست و فامیل لذت ببرند.
شاید اگر روحمان از آمدن کرونا خبر داشت اصلا گوشیهایمان را با خودمان به دورهمیها نمیبردیم. سرتا پا دوربین عکاسی و ضبط صوت میشدیم تا همه چهرهها و حرفهای عزیرانمان را ضبط کنیم که هیچوقت یادمان نرود چقدر به بودن کنار هم نیاز داریم و چقدر غرق در نعمت هستیم که همدیگر را داریم.
منع عبور و مرور شبانه
بیشتر از چند هفته است که ستاد مبارزه با کرونا و دولت آمد و شد مردم در خیابانها را در شهرهای قرمز و نارنجی کرونایی، از ساعت 9 شب به بعد ممنوع کرده است. هر خودرویی هم بعد از این ساعت در خیابانها دیده بشود، توسط دوربینهای کنترل سرعت شناسایی و جریمه نقدی خواهد شد.
این کار برای این انجام شد که مهمانیهای شبانه دیگر انجام نشود. شب یلدا هم از این قاعده مستثنی نخواهد بود و شبنشینی در این شب به قیمت یک جریمه اساسی تمام خواهد شد.
روزگار گرانیهای بیسابقه
یکی از کمپینهای خودجوش مردمی که هرسال موقع عید یا شب یلدا اتفاق میافتاد، تحریم آجیلی بود که سال به سال گرانتر میشد. البته این کمپینها بیشتر در فضای مجازی سروصدا میکردند و مردم در کف جامعه به اقتضای شرایط اقتصادی یا آجیل به صرفهتری میخریدند یا رسم هرساله در خرید عید و شب یلدای خود را تمام و کمال برگزار میکردند.
امسال هم اگر قرار بود شب یلدایی در کار باشد احتمالا به جز آجیل، مرغ و میوه و بسیاری از اقلام دیگر هم شامل کمپینهای تحریمی میشد. گرانیهای بیسابقه و اوضاع نابهسامان اقتصادی میتوانست یلدایی متفاوت برای همهمان رقم بزند و شاید اصلا برای اولین سال شکل و شمایل این رسم ایرانی را تغییر میداد.
فضای مجازی در کدام دنیا سیر میکند؟
تقریبا آذرماه که از نیمه گذشت به یک باره فضای مجازی رنگ شب یلدا گرفت. صفحات فروش لباس در اینستاگرام و پیامرسانهای دیگر حالا فقط ستهای سبز و قرمز و سفید میفروشند. آنهایی که کسب و کار فروش شیرینی و کیک داشتند این روزها فقط ویدئوهای تهیه شیرینیجات با نشانههای یلدایی را بارگزاری میکنند و از الان برای آن شب سفارش کوکی و کیک و بیسکوییت میپذیرند.
صفحات فروش گل، بستههای خوراکیجات شب یلدا به همراه گلآرایی را تبلیغ میکنند و آتلیهها برای دکور یلدایی خود تخفیف گذاشتهاند.
گشتن بین این صفحات مجازی حسی به آدم میدهد که انگار گردانندگان این صفحهها در دنیای دیگری زندگی میکنند. دنیایی که در آن خبری از کرونا نیست. قرار است مثل هرسال تن بچههایمان لباسهای هماهنگ با رنگ سبز و قرمز بپوشانیم و کیک یلدایی را دست بگیریم و به خانه دوست و آشنا برویم.
این صفحات مجازی و تبلیغات گسترده این روزها نقش زیادی در شسکتن پروتکلهای کرونایی دارند. چند کلیک و بازدیدکننده بیشتر و کسب درآمد بیشتر با سوءاستفاده از خاطرات خوش مردم و تمایل آنها به دورهمی که ماهها از آن دورافتادهاند وسیلهای شده تا آنها بفروشند و مردم در معرض بیماری قرار بگیرند. بیاری که ماههاست از شمار هموطنان ما میکاهد.
عادی جلوه دادن اوضاعی که عادی نیست و در هر لحظه آن بیماری در کمین است، قادر است حتی محدودیتهایی مثل منع تردد در ساعات پایانی شب و یا گرانی بیش از اندازه را در نظر مردم بیاهمیت جلوه بدهد و آنها را به دامان بیماری بفرستد.
بیایید این روزهای منتهی به شب یلدا را به خاطرات خوش سالهای گذشته اختصاص بدهیم از فضاهای تبلیغی و کسانی که برای سود بیشتر به دنبال فروش اقلام مربوط به شب یلدا هستند، دوری کنیم. به خودمان و اطرافیانمان قول بدهیم سال آینده این خوشیها را با هم تکرار کنیم. به منع آمد و شد به عنوان قانونی برای حمایت و حفاظت از خودمان احترام بگذاریم. هزینه هرساله شب یلدا به آنهایی که در این اوضاع نابهسامان اقتصادی دست تنگ شدهاند بدهیم تا زنجیره کرونا بیش از این شادیهایمان را از ما نگیرد.
یادمان باشد برای لذت بردن از یلداهای آتی به سلامتی جسممان نیاز داریم.
